Wereldoorlog I

 

Alles verandert als in oktober 1914 het Ottomaans rijk zich bij de Centrale Mogendheden in de Eerste Wereldoorlog vervoegt en de jihad uitroept tegen Groot-Brittannië. Op 9 november 1914 reageert de Britse Eerste Minister Herbert Asquith dramatisch: “Het Turkse Rijk heeft zonet zelfmoord gepleegd”.

Tevens wou Asquith voorkomen dat de 100 miljoen moslim onderdanen van het Britse Rijk de Ottomanen zouden vervoegen. Vandaar zijn speech, waarin hij er zich toe verbond eindelijk het Ottomaanse Rijk te verdelen, en zo de vrijheid te geven aan haar onderdanen. Het idee dat de Joden gebaat konden zijn met een Duitse nederlaag zou de meeste onder hen als absurd over gekomen zijn. Rusland, dat Duitsland wou vernietigen, was de aartsvijand van de Joden. De meeste Joodse intellectuelen (behalve extreem links) tekenden een petitie waarin ze Duitsland steunden – Einstein was de enige die weigerde.

De Duits-Ottomaanse alliantie betekende het einde van de actieve steun die de Kaiser bood aan de Zionisten.

Ondertussen had Weizmann, die naar Engeland gekomen was om biochemie te doceren, er zijn levensdoel ontdekt: het bestaan van het Britse Rijk en de goodwill van haar heersende klasse te gebruiken om het tot stand komen van de Joodse staat te bestendigen. Hij vond hierin een onverwachte bondgenoot in de Liberale MP Herbert Samuel met wie hij de details besprak. Samuel waarschuwde dat het gebied voor Israël Beirut en Damascus niet kan omvatten omdat ze een grote, niet-Joodse bevolking hadden die niet geassimileerd kan worden. Daarom, voegde hij toe, zou het een groot voordeel zijn indien dit deel van Syrië zou geannexeerd worden door Frankrijk, aangezien het beter zou zijn een Europese buur te hebben dan de Turken. Dit idee gaf de basis voor een Anglo-Franse verdeling, met Palestina voor de Britten en Libanon – Syrië voor de Fransen. De grenzen werden later uitgetekend in de Sykes - Pycot akkoorden (zie ook kaart op deze pagina) Maar deze afspraken voor een verdeling na de oorlog betekende nog niet dat de Joden hen thuis zouden krijgen.

Ook de fameuze Kolonel Lawrence die fungeerde in de Inteligence Service in Caïro overtuigde het Liberale Kabinet geleid door Asquith van de onmogelijkheid het Midden Oosten, en in het bijzonder Palestina, geheel over te laten aan een andere mogendheid dan Engeland. Dit om de veiligheid van het Suez-kanaal te garanderen. Om de imperiale schouders niet onnodig te belasten stelde hij voor om in de eerste plaats met de Fransen, en in de Tweede plaats met de Russen te gaan praten. Die onderhandelingen leidden uiteindelijk tot geheim akkoorde genaamd naar de twee voornaamste Engelse en Franse onderhandelaars, Sykes en Picot.

Eerst gerustgesteld, misschien zelfs tevredengesteld, kregen de Fransen snel redenen te twijfelen aan de wil van het nieuwe Britse Kabinet onder leiding van Lloyd George om zich aan de akkoorden te houden.

In november 1917 leiden de Engelsen een groot offensief dat erin slaagt de vijandelijke linies ten oosten van het kanaal te penetreren. De route naar Palestina ligt op dat moment wijd open. Enkele dagen daarvoor, op 2 november om exact te zijn, hadden de Britten hen steun aan de zionistische zaak betuigd in een brief gericht aan Walter, 2de Lord Rotschild, die min of meer zionistisch was. Dit in tegenstelling tot zijn vader. De tekst, die voorzichtig afgewogen was om de niet-zionistische Joden niet tegen de borst te stoten, net zo min als de christenen en moslims van Palestina, had eigenlijk twee objectieven: de Russische en Amerikaanse Joden plezieren die geacht werden de steun van hen landen aan de alliantie te kunnen verzekeren, maar vooral de Britse ambities in Palestina compatibel maken met het recht op zelfbeschikking, een principe dat meer en meer aangeroepen werd door de Verenigde Staten “geassocieerd” aan de democratieën in oorlog sinds april 1917.

In december 1917 is Generaal Allenby, geflankeerd door de Bedoeïenen van prince Fayçal, zoon van Houssein, doorgedrongen tot een linie Jaffa – Jerusalem. De Britse administratie installeert zich onmiddellijk in de heilige stad, die hiermee de de facto hoofdstad wordt van Brits Palestina. In september 1918; een maand voor het tekenen van de Brits – Turkse wapenstilstand, was zowel Palestina als Syrië in Britse handen.

De Franse angsten bleken niet onterecht te zijn: imperialist en puritein voelt Lloyd George zich niet in het minst gebonden door de akkoorden die zijn voorgangers getekend hadden. De Bolsjewistische revolutie in 1917 die een nieuwe regering betekende voor Rusland en het einde van de deelname aan de tweede wereldoorlog, en gaf Lloyd George het excuus om de Sykes – Pycot akkoorden voor ongedaan te verklaren. Een diplomatische strijd waarvan het eigenlijke onderwerp Syrië is, maar waarin Frankrijk het niet nalaat zich te beroepen op haar Palestijnse rechten in de hoop op eventuele financiële compensatie vindt plaats tussen de geallieerde machten. Het is slechts in 1920 op de conferentie in San Remo (18 – 26 April) dat het reglement voor het Midden Oosten vorm aanneemt. Het Midden Oosten wordt verdeeld in verschillende territoriale entiteiten onder “internationaal mandaat”, in theorie toevertrouwd aan de nieuw opgerichte Verenigde Naties. In de praktijk worden de mandaten overgedragen aan de overwinnende mogendheden met als taak, zonder een kalender te preciseren, ze te begeleiden naar onafhankelijkheid. Zoals te verwachten viel werden Palestina en Mesopotamië toegewezen aan Groot-Brittannië en Syrië en Libanon aan Frankrijk.

Het eerste immigratieschema uitgezet door de Britse overheid voorzag in 16’500 certificaten die uitgegeven dienden te worden in het eerste jaar. Elk certificaat was voor één broodwinner, zodat in totaal zo’n 70’000 immigranten zouden kunnen aankomen. Maar, de zionisten vonden dat, gezien hen beperkte middelen zij slechts een klein deel daarvan konden mobiliseren. Reeds in oktober 1920 vroegen ze het schema gereduceerd te hebben tot 1’000.

 

 

Terug naar de vorige pagina                                                  Terug naar inhoudsopgave                                                                  Volgende pagina

                                                                                                         Terug naar home